ΠΩΣ ΙΔΡΥΘΗΚΕ ΤΟ ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΜΑΣ

Το 1920 ιδρύεται, στο Λυθροδόντα το αναγνωστήριο «Η Μεγάλη Ελλάς» το οποίο το 1938 μετ’ ονομάζεται σε αγροτικό σύλλογο «Εληά Λυθροδόντα».  Το σωματείο αυτό ήταν κοινοτικό, δεν εξέφραζε δηλαδή τις απόψεις μιας κοινωνικής μερίδας των κατοίκων.

Ήδη από το 1943 μερικοί κάτοικοι του Λυθροδόντα είχαν επαφή με το Κόμμα και μάλιστα πήγαιναν στη Λευκωσία, όπου ο Χρύσανθος Σαββίδης τους παρέδιδε μορφωτικά μαθήματα.

Μια μέρα του 1944 ο Λαζαρής του Πιττούνικου, αμαξάρης στο επάγγελμα, μετέφερε την επιτροπεία της Εληάς στην Αθηένου. Εκείνη τη μέρα ήταν που η Εληά προσχώρησε στην ΠΕΚ χωρίς να το γνωρίζουν τα μέλη της.  Ο Λαζαρής ήταν που ήρθε και το είπε στους άλλους αριστερούς και τότε βρήκαν την αφορμή για να διασπαστεί ο σύλλογος της Eλήας και να ιδρυθεί Ο ΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ: «Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΠΡΟΟΔΟΣ ΛΥΘΡΟΔΟΝΤΑ». Το όνομα του συλλόγου το εμπνεύστηκε ο Σαββής ο πραματευτής από την Κυθρέα.

Για μπορέσουν όμως να ιδρύσουν το Σύλλογο έπρεπε να μαζευτούν, σύμφωνα με το νόμο περι συντεχνειών του ’32, τουλάχιστον 23 υπογραφές.  Οι υπογραφές όμως που μαζεύτηκαν ήταν μόνο 22,  έτσι αναγκάστηκαν να “μεγαλώσουν” κατα ένα χρόνο τον Ανδρέα τον Στασή.

Συνολικά αυτοί που υπόγραψαν για την ίδρυση του Συλλόγου ήταν:

23 Μαρτίου του 1944 ιδρύθηκε ο Σύλλογος.

Μετά από περίπου 3 χρόνια ο σύλλογος αλλάζει όνομα και γίνεται ΕΑΚ ΛΥΘΡΟΔΟΝΤΑ, δηλαδή Ένωση Αγροτών Κύπρου.

Η ψυχαγωγία των κατοίκων του Λυθροδόντα επιτυγχανόταν:

Με θεατρικές παραστάσεις, στις οποίες προεξέχοντα ρόλο έπαιζε ο Οδυσσέας Δημητρίου.

Μερικά από τα έργα που παίκτηκαν είναι οι Δύο Ορφανές, ο Γουλιέλμος ο Αχθοφόρος, ο Κουλούρης, , ο Δήμιος της Ενετίας, ο Ρακοσυλλέκτης των Παρισίων και αρκετά άλλα κυρίως κοινωνικά. Σε αυτά λάμβαναν μέρος και πλειάδα μελών και φίλων του Συλλόγου.
Κάθε φορά η αίθουσα των παραστάσεων ήταν πλήρης.
Πολλές φορές έρχονταν και στελέχη του ερασιτεχνικού θεάτρου από τη Λευκωσία, όπως ο Τεύκρος Ανθίας με την οικογένειά του και ο Γιώργος και η Ελένη Μανώρα.

Το 1947 ιδρύεται ποδοσφαιρική ομάδα.  Αυτή η ενέργεια κυρίως βοηθά στο να έρθουν κοντά στο Σύλλογο νέοι ανθρώποι.

Την πρώτη όμαδα αποτελούν οι Βασίλης Μιχαήλ (Τρεμούρης) (τερματοφύλακας), Σαββας Κυριάκου (Κιρκίζης) (τερματοφύλακας), Κώστας Πιπερά, Λάμπρος Παναγή, Νικόλας Τουφεξής, Γιάννης Τουφεξής, Αντρέας Σταύρου (Λόλος),Αλέξης Τούρλος, Πάτροκλος Αντωνίου, Αντρέας Χαρίτου, Αντώνης (από Αγία Βαρβάρα), Σταυρής Μαυρομάτης,Αντώνης Χαπελή.

Ανάμεσα στους ποδοσφαιριστές ήταν κατα καιρούς και οι Σαββας Γεωργίου Χειράτης (τερματοφύλακας), Κωστής Χαπελή, Χρίστος Κουφού, Σαμψων, Δημήτρης Τσαγκάρη (από την Ορμήδεια), Αντώνης Χαρίτου, Αντρέας (ήταν και ο προπονητής), Μιχάλης Ιωσήφ, Χαρικλής Πιτταρά, Λοΐζος Τηλλύρη, Λαζαρής, Ορθόδοξος Σταύρου, Ξάνθος Σταύρου, Γιαννής Παχουλαράς, Ανδρέας Κύλινδρος, Αντρέας Τέρλας, Μενέλαος Λεωνίδα, Γαβριήλ Λοΐζου,Γεώργιος Δαμιανού,Κόκος Κασάπη,Νικόλας Ππαραούνας, Μιχάλης Ττέρλας, Θωμάς Γεωργίου, Πέτρος Λάρκου, Ανδρέας Ζαμανή, Πέτρος Κουμουρή, Μωυσής Παναγιώτου, Κώστας Αβραάμ, Νικόλας Τσιγαρίδης.

ΛΑΪΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ:
«ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΛΥΘΡΟΔΟΝΤΑ»

Το 1955 ήταν ένας χρόνος σταθμός για την Κύπρο αλλά και ευρύτερα του κυπριακού Λαϊκού Κινήματος.

14 του Δεκέμβρη το 1955 με διάταγμα του κυβερνήτη τίθενται εκτός νόμου το ΑΚΕΛ, η ΑΟΝ (Ανορθωτική Οργάνωση Νεολαίας), η ΕΑΚ (Ένωση Αγροτών Κύπρου), και η ΠΟΔΓ (Παγκύπρια Οργάνωση Δημοκρατικών Γυναικών).

Με αυτό τον τρόπο η ΕΑΚ Λυθροδόντα κηρύσσεται παράνομη.  Τα στελέχη φοβούνται και γι αυτό καίουν ολόκληρο το αρχείο που φυλασσόταν από την ίδρυση του Συλλόγου, το 1944.  Η δράση των αριστερών όμως δεν μπορούσε να σταματήσει, και για να μπορέσει να βγει από την παρανομία λειτουργει ως συντεχνία οικοδόμων.

Το 1956 επανιδρύεται ο Σύλλογος με το όνομα «ΛΑΪΚΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ: ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ ΛΥΘΡΟΔΟΝΤΑ».  Οι συνθήκες όμως αυτά τα χρόνια είναι τόσο δύσκολες που δεν αφήνουν το Σύλλογο να έχει αξιόλογη δράση.
Οι συνεδρίες γίνονταν με πρωτοφανή μυστικότητα, η κομματική ομάδα με πολλή επιφυλακτικότητα και πάντα με το φόβο μην τους πιάσουν έπαιρνε τις λιγοστές αποφάσεις σχετικά με τη δράση του Συλλόγου, η οποία περιοριζόταν μόνο στο ποδόσφαιρο.

Πρώτη προσπάθεια η ανασυγκρότηση της ποδοσφαιρικής ομάδας.  Έτσι το 1965 δημιουργήθηκε η πρώτη ομάδα, την οποία αποτελούσαν οι Ανδρέας Πατσαλής, Ανδρέας Κύλινδρος, Νικόλας Τσιγαρίδης, Ξάνθος Τσιγαρίδης, Γιώργος Ζεβαιδέος, Κυριάκος Γεωργίου (Μαζοδκιανός), Μωυσής Παναγιώτου, Γρηγόρης Ρόμπα, Γιαννής Παναγιώτου, Ζήσιμος Παναγή, Κωστάκης Θεοχάρους, Κίκκος, Κόκος Τηλλύρη και Ανδρέας Κ. Αργυρού.

Τα προβλήματα και οι δυσκολίες που είχαν να αντιμετωπίσουν οι ποδοσφαιριστές του σωματείου μας ήταν πάρα πολλά. Καταρχάς η Εληά δεν τους επέτρεπε να μπουν στο γήπεδο (το οποίο βρισκόταν εκεί που είναι σήμερα η καινούρια εκκλησία), παρόλο που δεν ήταν δικό τους αλλά ιδιοκτησία της Μονής του Μαχαιρά.  Έκαναν προπόνηση με μπάλα από ράμματα και τα παπούτσια που φορούσαν ήταν με ξύλινη σόλα.  Παρόλα αυτά οι πρωτοπόροι αυτοί νέοι δεν πτοήθηκαν και το ’67-’68 καταφέρνουν να στήσουν μια ομάδα υπολογίσιμη. Στο δυναμικό της μπαίνουν κι άλλοι νέοι με μεγάλο ταλέντο όπως ήταν ο Φάνος Ανδρέου, ο Κόκος Παχουλλαράς, ο Λεοντής Κωνσταντίνου (Φκιάκου), ο Λάκης Θεράποντος, ο Γαβριήλ Ζήνωνα, ο Μιχάλης Γερασίμου (Μαυρής) και ο Ρωτής Ανδρέου, Κωστής Κουμμουρής, Ανδρέας Κώστα, Μιχάλης Μαντορίνης, Χαρίτος Αρεστή κ.α.

Το 1968 κερδίζεται το πρώτο κύπελλο της ομάδας, με αντίπαλο την ομάδα της Αγκαστίνας. Για πρώτη φορά γίνεται κατορθωτό η μεταφορά πρώτης και δεύτερης ομάδας σε άλλο χωριό για το παιχνίδι και μαζί πηγαίνουν και πολλόί φιλάθλοι ώστε να γεμίσει ένα λεωφορείο. Το αποτέλεσμα του παιχνιδιού ήταν 1-0 υπέρ της Αναγέννησης Λυθροδόντα.

Βλέποντας αυτές τις επιτυχίες οι υπεύθυνοι της Εληάς πηγαίνουν και νοικιάζουν το γήπεδο από το Μαχαιρά ώστε να μπορούν να απαγορεύουν στους παίκτες της Αναγέννησης να παίζουν ποδόσφαιρο εκεί.  Η επιτροπή του Σωματείου της Αναγέννησης έπρεπε να αντιδράσει έτσι μία αντιπροσωπεία, με επικεφαλή τον Πάτροκλο Αντωνίου, επισκέφθηκαν τον ηγούμενο του Μαχαιρά ζητώντας του να μιλήσει με την Εληα για να μπορεί και η ομάδα της Αναγγένησης να χρησιμοποιεί το γήπεδο.  Ο ηγούμενος τους είπε ότι δεν μπορεί να κάνει τίποτα αφού ήδη είχε νοικιάσει το χώρο στην επιτροπή της Εληας.  Μόλις όμως επέστρεψαν στο χωριό ο Αντρέας Ττίκκος τους είπε: «Μην ανησυχείτε τζαι έχω κάτι πολλά καλόν υπόψην μου», κι εννοούσε το σημερινό γήπεδο.  Το ’69 αγοράζεται το γήπεδο από το Μιχάλη Φλοκκά στο ποσόν των 350 λιρών, το οποίο πληρώνεται μετά από έρανο που κάνουν τα μέλη του Λαϊκού Κινήματος του χωριού.Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα και με τα στερήματα των εργαζομμένων μελών και φίλων του Σωματείου τελειώνει η ισοπέδωση του γηπέδου το 1969.
Το ίδιο χρόνο συμμετείχαμε στο πρωτάθλημα της ΠΟΕΛ.

Η ποδοσφαιρική μας ομάδα από το 1985 συμμετέχει στα πρωταθλήματα της ΚΟΠ.
Όταν, το 1993, η ΚΟΠ αποφάσισε να ενοποιήσει τους ομίλους της Δ’ Κατηγορίας, από 42 ομάδες έπρεπε να μείνουν 12.  Η Αναγέννηση Λυθροδόντα εκείνη την εποχή είχε μία πολύ αξιόλογη ομάδα. Βρισκόταν συνεχώς ανάμεσα στους 4 πρώτους. Το προτελευταίο παιχνίδι η ομάδα έπαιξε με τα Λατσια. Αν νικούσε θα διεκδικούσε το πρωτάθλημα.  Μετά όμως από λανθασμένες υποδείξεις του διαιτητή ηττήθηκε με σκορ 2-1.  Η άδικη αυτή ήττα της ομάδας μας, την οδήγησε στο Αγροτικό Πρωτάθλημα.